„45 i rozwój. Informacja wynikająca z położenia (positional injormation), w zależności od nasilenia bodźców i reakcji komórki na nie, pozwala jej na wybór i kontynuację drogi rozwoju zgodnie z przyjętym programem rozwoju (positional value — patrz punkt E).
Pełna specjalizacja komórki nie jest definitywnie zdeterminowana na początku jej drogi rozwojowej, lecz realizuje się zgodnie z informacją zarejestrowaną w pamięci komórki w różnym czasie jej rozwoju oraz z oddziaływaniem aktualnego stanu środowiska. Najważniejsze są tu etapy wczesnoembrionalnego rozwoju i najbliższe otoczenie obserwowanej komórki.
13. Cytoplazma komórki
Stan oraz aktywność wewnętrzna i zewnętrzna komórki jako mikroukładu organizmu związane są przede wszystkim z cytoplazma, która zawiera omówione w tym rozdziale struktury pozajądrowe. Coraz częściej cytoplazma podstawowa uważana jest za najważniejszą część składową komórki.
Cytoplazma komórek niezróżnicowanych jest niemal zupełnie homogenna z niewielką liczbą organelli, podobnie jak jądro mające luźno ułożoną chromatynę i jedno lub kilka jąderek. Oddziaływuje ona na chromosomy, które zamykając krąg reakcji, wpływają z kolei na procesy w cytoplazmie.“(6)